डायरेक्ट vs रेग्युलर म्युच्युअल फंड: कमिशनमुळे लाखो रुपयांचा फरक!
एकूण परताव्यावर १-१.५% खर्चाचा प्रमाण (एक्सपेन्स रेशो) कसा परिणाम करतो? संपूर्ण माहिती आणि गणितासह स्पष्टीकरण.
म्युच्युअल फंड मध्ये गुंतवणूक करताना आपण “डायरेक्ट” आणि “रेग्युलर” अशी दोन पर्याय पहातो. बर्याच गुंतवणूकदारांना या दोन्हीमधील मूलभूत फरक समजत नाही आणि त्यामुळे दरवर्षी लाखो रुपये कमिशन म्हणून जातात. हा लेख तुम्हाला सर्वकाही संख्यांमध्ये स्पष्ट करेल.
एक ओळख: डायरेक्ट आणि रेग्युलर फंड
रेग्युलर फंड: हे तुम्ही म्युच्युअल फंड डिस्ट्रिब्युटर (उदा. बँक, एजंट, फाइनान्शियल प्लॅनर) मार्फत खरेदी केलेले फंड आहे. त्यांची सेवा घेण्यासाठी, फंड हा डिस्ट्रिब्युटरला कमिशन (ट्रायल कमिशन) देतो. हा कमिशन तुमच्या गुंतवणुकीतून दरवर्षी “एक्सपेन्स रेशो” म्हणून कापला जातो.
डायरेक्ट फंड: हे तुम्ही थेट म्युच्युअल फंड कंपनीकडे (AMC) किंवा डायरेक्ट प्लॅटफॉर्मवर (जसे की झफंड्स) खरेदी केलेले फंड आहे. यामध्ये कोणताही मध्यस्थ नसल्यामुळे, कमिशन बचत होते आणि एक्सपेन्स रेशो कमी असतो. ही बचत तुमच्या परताव्यात जोडली जाते.
महत्त्वाचा फरक: एक्सपेन्स रेशो (खर्चाचे प्रमाण)
हे समजणे सर्वात महत्त्वाचे आहे. एक्सपेन्स रेशो म्हणजे फंड डिस्ट्रिब्युटर, मॅनेजर इत्यादींच्या सेवेसाठी फंडाच्या एकूण मालमत्तेतून (AUM) वार्षिक कापला जाणारा खर्च.
| बाब | रेग्युलर फंड | डायरेक्ट फंड |
|---|---|---|
| एक्सपेन्स रेशो | ||
| मध्यस्थ | होय (डिस्ट्रिब्युटर) | नाही |
| NAV (निव्वळ मालमत्ता मूल्य) | कमी | अधिक |
| दीर्घकालीन परतावा | कमी | अधिक |
| खरेदीची पद्धत | डिस्ट्रिब्युटर, ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म | फक्त डायरेक्ट (AMC किंवा झफंड्स सारखे प्लॅटफॉर्म) |
| सल्ला मिळणे | डिस्ट्रिब्युटरकडून मिळू शकते | स्वतःचा संशोधन आवश्यक |
NAV मध्ये फरक का असतो?
डायरेक्ट फंडचा NAV नेहमीच त्याच रेग्युलर फंड प्लॅनपेक्षा जास्त असतो. कारण दोन्ही प्लॅनची मालमत्ता (भांडवल) एकत्र गुंतवली जाते, पण रेग्युलर प्लॅनमधून कमिशन कापल्यामुळे तिथे NAV वाढ कमी होते. उच्च NAV म्हणजे चांगले नाही किंवा वाईट नाही, फक्त कमिशन कापले गेले नाहीत हे दर्शवते.
| वर्ष | रेग्युलर फंड NAV (अंदाजे) | डायरेक्ट फंड NAV (अंदाजे) | फरक |
|---|---|---|---|
| २०२० | ₹ १०० | ₹ १०० | ० |
| २०२३ | ₹ १५५ | ₹ १६० | ₹ ५ |
| २०२६ (अंदाजे) | ₹ २४० | ₹ २५२ | ₹ १२ |
| २०३० (अंदाजे) | ₹ ३८० | ₹ ४१० | ₹ ३० |
संख्या बोलतात: २० वर्षात ₹१५ लाखाचा फरक!
समजा तुम्ही दरमहा ₹१०,००० ची SIP सुरू केली. एकूण गुंतवणूक कालावधी: २० वर्षे. गृहीत धरू की फंडाचा सरासरी वार्षिक परतावा (कमिशन आधी) १२% आहे.
गणना परिणाम:
- तुमची एकूण गुंतवणूक: ₹१०,००० x १२ महिने x २० वर्ष = ₹२४,००,०००
- रेग्युलर फंडमधील अंतिम रक्कम (१०.५% दर): ≈
- डायरेक्ट फंडमधील अंतिम रक्कम (११.२% दर): ≈
- एकूण फरक: ₹१५ लाख
💡 लक्षात ठेवा:
फक्त ०.७% च्या वार्षिक परताव्याच्या फरकाने २० वर्षांत ₹१५ लाख चा प्रचंड फरक निर्माण झाला. हा पैसा तुमच्या ऐवजी डिस्ट्रिब्युटरकडे गेला असता. मोठ्या गुंतवणुकीवर हा फरक आणखी वाढतो.
डायरेक्ट फंड निवडायचे की रेग्युलर?
1 जर तुम्ही स्वतः संशोधन करू शकता किंवा स्वतंत्र सल्ला घेऊ शकता: नक्कीच डायरेक्ट फंड निवडा. दीर्घकाळात तुमचा परतावा लक्षणीयरीत्या जास्त असेल.
2 जर तुम्हाला मार्गदर्शनाची आवश्यकता असेल आणि तुमच्यासाठी कोणी व्यवस्थापन करणार असेल: तुम्ही रेग्युलर फंड निवडू शकता, पण हे लक्षात घ्या की त्यासाठी तुम्ही प्रीमियम द्यायचे आहे. तुमचा डिस्ट्रिब्युटर चांगली सेवा देतो का याची खात्री करा.
सोपी ओळख: फंड नाव कसे ओळखायचे?
फंड नावाच्या शेवटी “डायरेक्ट” शब्द असेल तर तो डायरेक्ट फंड आहे. उदा. “एबीसी ब्लूचिप फंड – डायरेक्ट प्लॅन (ग्रोथ)“. जर “डायरेक्ट” शब्द नसेल तर तो रेग्युलर फंड आहे.
लाखो रुपये बचत करण्याची वेळ आली आहे!
जर तुम्ही आधीच म्युच्युअल फंडमध्ये गुंतवणूक करत असाल, तर तुमचे रेग्युलर फंड डायरेक्ट मध्ये स्विच करण्याचा विचार करा. नवीन गुंतवणूक करणार असाल तर, डायरेक्ट फंडमधूनच सुरुवात करा.
झफंड्स सारख्या प्लॅटफॉर्मवर तुम्ही सर्व डायरेक्ट म्युच्युअल फंड शोधू शकता, त्यांची तुलना करू शकता आणि कमी खर्चात गुंतवणूक सुरू करू शकता.
आजच डायरेक्ट गुंतवणुकीच्या प्रवासाला सुरुवात करा!
मोफत अकाउंट तयार करा →(झफंड्स लिंक – डायरेक्ट म्युच्युअल फंडमध्ये गुंतवणूक सुरू करा)
निष्कर्ष
डायरेक्ट आणि रेग्युलर फंड ही समान मूलभूत मालमत्तेची दोन वेगवेगळी योजना आहेत. फरक आहे तो खर्चाचा. दीर्घकाळात, कमी एक्सपेन्स रेशो (डायरेक्ट फंड) तुमच्या गुंतवणुकीवर प्रचंड सकारात्मक परिणाम करू शकतो. माहिती घ्या, स्वतःचे संशोधन करा आणि शक्य असल्यास नेहमी डायरेक्ट फंडची निवड करा. तुमच्या गुंतवणुकीच्या प्रवासात हा एक साधा पण शक्तिशाली निर्णय असेल.
Prasad Govenkar is an accomplished enterprise architect with over 24 years of experience in the technology industry, specializing in telecom BSS solutions and large-scale digital transformation programs. Throughout his career, he has worked on complex systems, helping organizations design, build, and optimize technology platforms that drive business efficiency and growth.
Beyond his professional expertise, Prasad has a deep passion for personal finance, investing, and wealth creation. He is dedicated to simplifying financial concepts and making them accessible to everyday investors, especially in the Indian context.
Prasad is the voice behind finance-focused blogs such as InvestIndia.blog and PaisaChiKala.com, where he shares practical insights on:
-
Mutual funds and SIP investing
-
Tax planning and capital gains strategies
-
Long-term wealth creation
-
Financial discipline and money management
-
Stock market fundamentals
His approach blends analytical thinking with real-world experience, enabling readers to make informed and confident financial decisions.
Prasad strongly believes that financial literacy is the key to long-term prosperity and that consistent, disciplined investing can help anyone achieve financial independence—regardless of their starting point.